Chở theo hai học trò chân đất, mày mặt lấm lem, thầy Đoàn Văn Hồng, quê Ninh Bình, càn trường phổ biến dân tộc bán trú Tiểu học Hừa Ngài, dựng xe trước cửa khu ký túc xá của ba khi đồng hồ đã chỉ gần 9h tối.
Nếu không được giới thiệu, ít người có thể đoán thanh niên nhỏ nhắn đang đưa hai học sinh lớp 4 đi rửa tuỳ thuộc, mặt mày kia lại là phụ thân chủ nhiệm của các em. "Ở đây không có tục bắt vợ mà chỉ có bắt học trò", thầy Hồng đùa.
|
|
thầy Đoàn Văn Hồng. Ảnh: Thúy Quỳnh |
Sinh ra và lớn lên tại Ninh Bình, năm 2014 Hồng nộp ước vọng thi vào Đại học Sư phạm Hà Nội và Đại học Sư phạm Thái Nguyên nhưng không đỗ. Quyết tâm theo đuổi sự nghiệp "gõ đầu trẻ", Hồng nộp hồ sơ vào Cao đẳng Sư phạm Cà Mau vì còn đợt tuyển và có người nhà trong đó.
Xa gia đình đến gần 2.000 km, Hồng nhớ mãi kỷ niệm khi làm mất điện thoại trị giá hơn 3 triệu đồng. "Lúc đó, mình không dám nói với cha mẹ vì dành dụm mãi mới mua được, đành đi làm thêm kiếm tiền mua lại", Hồng kể.
Ngoài thời gian đi học, Hồng xin làm tại các quán nhậu từ 5h chiều đến 1h sáng hôm sau, lương được hơn một triệu một tháng. Sau khi trừ các khoản phí, Hồng dành dụm được mỗi tháng vài trăm nghìn, sau 5 tháng mới đủ tiền mua chiếc điện thoại cũ giá hơn 2 triệu đồng để gọi điện về gia đình.
Tốt nghiệp, Hồng nộp đơn thi nhân viên ở Cà Mau nhưng không đạt nên trở về Ninh Bình. cha mẹ khuyên xin làm thuê nhân khu công nghiệp gần nhà, nhưng Hồng không đồng ý, muốn được đứng lớp dạy chữ cho học sinh. Nghe nói "vùng cao thiếu thân phụ, dễ xin việc", Hồng quyết định chọn Điện Biên.
Gia đình Hồng khi đó rất bít tất tay. Dưới Hồng chỉ có em gái đang học lớp 12, cha mẹ không cho Hồng đi vì "bóng gió, lỡ ốm đau không biết gọi ai". "Con lên viện trợ người ta, xem TV thấy nhiều người khổ quá. ba má giờ vẫn còn khỏe, con lên vài năm khi bố mẹ có tuổi thì về", chàng trai khích lệ người thân.
Đầu năm 2018, Hồng gói ghém mấy bộ áo quần, chuẩn bị cho hành trình lên mảnh đất cực Tây Tổ quốc, bỏ lại đằng sau những câu nói Mày lo thân mày đi, ốc không mang nổi mình ốc thì giúp được ai của người quen.
|
|
Thầy Đoàn Văn Hồng trong một giờ lên lớp. Ảnh: Thúy Quỳnh |
Nằm sâu trong bản Há Là Chủ, xã Hừa Ngài và lọt thỏm giữa những dãy núi cao hơn mặt nước biển 700 m, trường phổ quát dân tộc bán trú Tiểu học Hừa Ngài đón Hồng vào một buổi sớm tháng 4. Không giống với hình dong sáng dạy học, tối soạn giáo án, nhiệm vụ trước nhất của Hồng là đi tìm học sinh.
6h sáng, một tiếng rưỡi trước giờ vào lớp, ba Hồng đi bộ đến những bản gần, cách trường 3 km để gọi học trò. "Phải đi sớm để kịp giờ học và tránh việc các em đi chăn trâu, chăn bò trên nương", thầy Hồng giảng giải.
Không "bắt" được học sinh buổi sáng, tan học lúc 5h chiều kiền lại chạy xe máy chừng 15-20 km đường đồi núi tìm đến nhà các em. Nhiều học sinh thấy xe máy là trốn biệt nên đay phải dựng xe ở đầu bản rồi đi bộ vào từng nhà dù mỗi nhà cách nhau cả quả đồi. Tìm được học trò nào, kiền xin phép bác mẹ các em đưa lên xe, vượt 15-20 km đường đất về trường lúc 9h tối.
Sau những ngày đầu tiên đi tìm học sinh, cha nội trẻ đã muốn bỏ về xuôi vì mệt mỏi, nhất là phụ huynh, học sinh không cộng tác, thậm chí xua đuổi và mắng chửi. Những ngày mưa, con đường đất chỉ rộng 30 cm trơn, nước từ trên đồi chảy xuống như thác, sẵn sàng quật ngã phụ thân miền xuôi.
nại phụ huynh cho con đi học, nhưng thầy Hồng luôn nhận được những cái lắc đầu, xua tay cùng câu nói "chi-pâu, chi-pâu" (về đi, về đi). "Họ đuổi như đuổi tà, có người còn chửi. Có lần mình tủi hờn phát khóc nhưng mình không dám để họ biết, kiên quyết đưa học trò trở lại trường", thầy Hồng kể.
Không biết tiếng H’Mong, câu mà thầy Hồng thuộc và thích nhất là "Can tù mùng cẩn tớ" (mai sau đi học nhé) vì "nó giúp tương lai của các em tươi sáng hơn". Những ngày thầy Hồng hạnh phúc nhất là lớp học không vắng ai.
|
|
Thầy Hồng đi bộ, tìm học sinh đưa về trường. Ảnh: Thúy Quỳnh |
Ngoài giờ lên lớp, thân phụ qua khu vực học trò ăn, ngủ để giúp các em ôn bài, nhắc nhở sinh hoạt điều độ. thời gian đầu, thầy còn ngại khi phải tắm cho trò, nhưng khi đã quen việc, thấy trò lấm lem cha nội lại xắn tay vào làm.
thân phụ trẻ từng xót xa khi học trò chia nhau ngốn ngấu ăn gói mì tôm chẳng có gì. Thầy cũng từng ức chế và bực bội khi giảng mãi các em không hiểu, nói nhiều lần không nghe, thích gì là làm theo cách sống hoang dại.
Nhưng với thầy, học sinh luôn ngây thơ và nghĩa tình. Có quả mận, quả đào các em đều mang tặng thầy. "Càng ở, càng thương tụi nhỏ. Chính tình cảm của học sinh khiến mình muốn gắn bó với các em thật lâu", thầy Hồng nói.
ngày nay, thầy Hồng đã được vào viên chức và chủ nhiệm lớp 4A2 có 29 học trò. Vì chưa lập gia đình, thầy ở trong ký túc xá dành cho thầy nằm trong khuôn viên trường, mỗi năm về thăm nhà ở Ninh Bình 1-2 lần.
Nhiều lúc thấy bạn bè đăng ảnh du lịch, được ở gần bác mẹ, bố không khỏi tủi hờn vì cuộc sống của mình chỉ lẩn quẩn với bản trường, núi đồi trải dài và hành trình vận động phụ huynh cho con đi học. "Những lúc như vậy phải tự an ủi mình rằng công sức bỏ ra là xứng đáng vì mang chữ cho trẻ thơ", cha nội nói.
Thầy Nguyễn Thế Điệp, Hiệu trưởng trường phổ biến dân tộc bán trú Tiểu học Hừa Ngài, phân vua sự trân trọng với công sức và sự hy sinh của càn miền xuôi. "Là người trẻ nhất trường, thầy Hồng rất cầu tiến, yêu nghề, có nghĩa vụ với học trò. Tôi tin cẩn thầy Hồng sẽ đấu gắn bó với trường Tiểu học Hừa Ngài thêm nhiều năm nữa", thầy Điệp nói.
Thanh Hằng