Những chú ý nếu cần làm các xét nghiệm

Hiện nay nhu cầu trông nom sức khỏe của người dân tăng lên rất cao nên có khá nhiều người đã đến các phòng mạch để tổng rà cơ thể bằng nhiều loại xét nghiệm. Bên cạnh đó, việc các cơ sở y tế kể cả công và tư đều “rất tích cực” chỉ định các xét nghiệm đã làm cho nhiều người “bị động” khi được làm xét nghiệm.

Các xét nghiệm liên hệ đến sinh hóa máu hoặc X-quang, siêu thanh không phải lúc nào cũng phản chiếu chuẩn xác tình trạng thân thể nếu trước khi xét nghiệm hoặc làm các kỹ thuật chụp, chiếu, dò xét mà không có sự chuẩn bị trước.

Không nên uống thuốc trước khi đi xét nghiệm: có những xét nghiệm chỉ cho kết quả chuẩn xác khi người bệnh nhịn đói 4 - 6 giờ trước khi làm xét nghiệm hoặc không ăn sáng sau một đêm ngủ dậy. Do sau khi ăn, chất dinh dưỡng sẽ chuyển hóa thành đường glucose để ruột kết nạp và biến đổi năng lượng nuôi thân thể. Khi đó, lượng đường hoặc mỡ trong máu tăng lên rất cao, nếu tiến hành xét nghiệm, kết quả thu được sẽ không xác thực.

Không chỉ nhịn đói, người làm xét nghiệm cũng cần tránh dùng các chất kích thích (thuốc lá, cà phê...) vài giờ trước khi lấy máu để có kết quả chẩn đoán bệnh chính xác.

Tuy nhiên, không phải bất kỳ xét nghiệm máu nào cũng cần nhịn đói. Chỉ một số bệnh cần soát đường huyết thì phải nhịn đói khi xét nghiệm: bệnh hệ trọng đường và mỡ (đái tháo đường), bệnh về tim mạch (cholesterol, triglycerid, HDL, LDL...), bệnh về gan mật. Còn lại những xét nghiệm bệnh khác (khoảng 300 xét nghiệm) như HIV, suy thận, cường giáp, Alzheimer (mất trí nhớ ở người già)... không cần để bụng đói.

Không nên dùng thuốc vì có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm. Nếu đang dùng loại thuốc gì phải thông tin cho thầy thuốc.

thời điểm lấy máu làm xét nghiệm tốt nhất là vào buổi sáng

Đối với các xét nghiệm máu: thời điểm lấy máu làm xét nghiệm tốt nhất là vào buổi sáng. Nhịn ăn, không uống nước ngọt, sữa, nước hoa quả, rượu, chè, cà phê, trong vòng 12 tiếng trước khi làm xét nghiệm máu. Các chỉ số sinh hóa máu của các xét nghiệm làm không đúng thời khắc, sau ăn hoặc sau khi dùng các chất kích thích sẽ cho kết quả không xác thực.

Đối với các xét nghiệm chất thải của cơ thể cần phải chuẩn bị chu đáo về công cụ đựng bệnh phẩm và cách lấy bệnh phẩm. Trước khi làm xét nghiệm nước đái cần phải vệ sinh bộ phận sinh dục ngoài thật sạch sẽ với nước máy, không dùng chất gột rửa có tính kiềm hoặc acid để thụt rửa vì có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.

Cách lấy mẫu nước tiểu để xét nghiệm: đi một chút nước tiểu, sau đó mới lấy phần nước giải giữa dòng vào ống đựng vô khuẩn do nhân viên y tế chuẩn bị trước và gửi đi làm xét nghiệm. Xét nghiệm phân phải được chuẩn bị trước về tâm lý cũng như dụng cụ đựng bệnh phẩm. viên chức y tế cần hướng dẫn người bệnh lấy mẫu phân ở những chỗ có nhầy, máu, lỏng…

Xét nghiệm tế bào cổ tử cung: nhằm phát hiện sớm . Xét nghiệm này chỉ dành cho những phụ nữ đã có quan hệ tình dục rồi. Không làm xét nghiệm này khi người bệnh đang có hành kinh hoặc đang có ra máu âm đạo. Với những người đang có viêm nhiễm hoặc đang đặt thuốc điều trị viêm âm đạo nếu cần thiết phải làm XN có thể trì hoãn làm xét nghiệm này sau lần sạch kinh của tháng tới. Không làm XN này cho người có thai hoặc chưa có quan hệ tình dục.

Ngày làm xét nghiệm tế bào cổ tử cung tốt nhất là ngày thứ 15 sau ngày hành kinh trước hết hoặc sau khi sạch kinh từ 7 - 10 ngày.

Đối với chụp X-quang và siêu âm: khi siêu thanh ổ bụng nên nhịn ăn ít nhất 4 tiếng trước khi làm siêu âm. siêu âm phần phụ (ở phụ nữ) hoặc tiền liệt tuyến (ở nam giới), cần uống nhiều nước để có bóng đái đầy, có cảm giác buồn tiểu tiện trước khi làm siêu âm. Không chụp X-quang nếu đàn bà có thai hoặc ngờ có thai.

ThS. LÊ QUỐC THỊNH

Bố chồng vừa đổ bệnh con dâu đã muốn ra ở riêng, tôi bực bội hỏi lý do thì chết điếng trước những câu trả lời của dâu

Từ khi có con dâu và cháu nội tôi vẫn quán xuyến mọi công việc trong nhà. Những việc như dọn dẹp nhà cửa, chợ búa, cơm cháo và coi ngó các cháu đều do tôi gánh vác, con dâu tôi hầu như thường phải động tay vào việc gì. Tôi thương các con làm việc vất vả nên muốn dành thêm thời kì để chúng ngơi nghỉ.

Vợ chồng tôi là cán bộ hưu trí, lương hướng hàng tháng cũng thoải mái tiêu. Mỗi tháng con trai chỉ gửi thêm vài triệu tiền sinh hoạt phí . Tôi coi con dâu như con gái mình, quan tâm chăm lo cho từng việc nhỏ, thế nhưng nó lại ít chuyện trò và luôn tìm cách trốn tránh việc nhà. Đến cái bát ăn xong con dâu cũng lấy lý do để nhờ mẹ chồng rửa dọn.

Bố chồng vừa đổ bệnh con dâu đã muốn xin ra ở riêng (Ảnh minh họa)

Chăm lo cho con cháu là vậy, nhưng con dâu tôi chưa từng có lời cảm ơn hay mua biếu ba má chồng món quà nào. Đã vậy, hi hữu lại suy bì thiệt hơn với em chồng về mảnh đất mà chúng tôi đã cho con gái làm của hồi môn khi xuất giá.

Đã gần tháng nay chồng tôi bị tai biến phải nằm một chỗ. Từ ngày ông ấy bị ốm tôi bận rộn việc chăm nom nên không có thời kì lo lắng việc nhà. Tôi đành giao một số việc cho con dâu, nhưng lần nào phải đi chợ, dọn nhà hay nấu bếp tôi lại thấy con dâu tỏ thái độ khó chịu. Vừa làm nó vừa nhâm nhẩm những câu nói rất khó nghe.

Con trai tôi đi công tác cả tuần chưa về nên mỗi lần vệ sinh cho chồng tôi đành phải gọi con dâu tương trợ. thế mà con dâu nói: "Con bận săn sóc các cháu, thời gian đâu mà chăm bố được. Nếu mẹ mệt quá thì thuê người giúp việc đi". thành thử những lần sau tôi không gọi tương trợ nữa mà lẳng lặng làm một mình.

Tôi quá thất vọng về cách cư xử của con dâu (Ảnh minh họa)

Hôm nay sau bữa ăn tối con dâu xin tôi cho vợ chồng nó ra ở riêng. Không hiểu vì sao con dâu lại có suy nghĩ này, rõ ràng bố chồng nó vừa bị bệnh, lúc này rất cần con cháu bên cạnh săn sóc. Nghĩ bực mình tôi hỏi lý do thì thì nó bảo: "Con đi làm về mỏi mệt, về nhà lại phải nghe tiếng kêu than đớn đau của bố. Tốt nhất là con đưa các cháu ra ngoài sống cho thoải mái yên tĩnh".

Nghe con dâu nói xong tôi điếng người, tôi quá thất vọng về những suy nghĩ và cách hành xử của con dâu. Bao năm qua tôi hết dạ chăm lo cho cả gia đình này, thế mà giờ bố chồng gặp nạn con dâu lại thấy phiền phức và không muốn hệ trọng gì.

Tôi sẽ họp gia đình và làm rõ mọi chuyện khi con trai đi công tác về. Nếu con dâu thực thụ muốn ra ngoài sống riêng thì tôi hài lòng. Nhưng dứt khoát tôi không đồng ý cho con trai và các cháu mình ra khỏi ngôi nhà này. nghĩ suy của tôi liệu có đúng không?

(thuquynh@yahoo.com)

Giải đáp hàng ngày những thắc mắc về Thận của bạn đọc

Mời độc giả gửi câu hỏi tham dự tư vấn trực tuyến cùng chuyên gia. bạn đọc vui lòng ghi đầy đủ thông báo bằng Tiếng Việt (có dấu), không viết tắt. Xin cảm ơn!